پس از اينكه از سفر مشهد و كربلا و مكه به سلامت باز مىگشتند سيلى از درودهاى فراوان به آنان نثار مىشد . عدهء خويشاوندان و دوستانى كه به استقبال زائر مىآمدند ، بر حسب اهميت وى و ميزان احترامى كه براى او قائل بودند ، تغيير مىكرد . بين اين قبيل توقفگاهها و شهر بعدى 320 يا 480 كيلومتر جادهء صحرايى ويران قرار دارد . اين صحارى در ايران شكل دشتهاى وسيع را به خود مىگيرد و مانند ميز مخصوص بازى بيليارد مسطح مىباشند . گويى سلسله‌اى از آمفى تئاترهاى عظيم‌اند كه با تپه‌هاى نيرومند و جاودانى حاشيه‌دوزى شده‌اند . همان‌طور كه حاشيهء يك نعلبكى آن را احاطه كرده است . شباهت اين سلسله آمفى تئاترها به يكديگر معمولا به قدرى است كه اگر مسافرى در حال عبور از يكى به ديگرى چشمان خود را ببندد اين تصور براى او پيش مىآيد كه از جاى خود حركت نكرده است . روشنى و صافى هواى ايران تقريبا فاصله را از ميان برمىدارد . در دوران قديم ، كه كاروان به راه مىافتاد زوار ، مىتوانستند هنگام سحر بلافاصله پس از عزيمت منزلى را كه غروب به آن مىرسيدند از دور مشاهده نمايند . ( مسافتى كه شخص مىتواند در هواى صاف دشتهاى ايران مشاهده نمايد تقريبا باور نكردنى است . در انگلستان اگر مشاهدهء بندر كاله « 1 » از بندر داور « 2 » امكان داشته باشد آن روز هوا به طور خارق‌العاده صاف به شمار مىرود . در حالى كه فاصلهء دو بندر بيش از 33 كيلومتر نمىباشد . در شهر نيويورك ساعتى بر فراز ساختمان يك بنگاه تجارتى قرار دارد كه گفته مىشود بزرگترين ساعتهاى جهان است . صفحهء اين ساعت 50 پا قطر دارد و مىگويند مىتوان وقت صحيح را از مسافت ح 5 كيلومترى تشخيص داد . در حالى كه در يك روز صاف و خشك در تهران قلهء مخروطى شكل و پربرف دماوند كه در شمال شرقى تهران واقع شده و با شهر بيش از ح 241 كيلومتر فاصله دارد هرگز از نظر ناپديد نمىگردد . ) در پايين تپه‌هاى عظيم ، در نقاط دورافتاده ، دهات و قصبات كوچكى در ميان درختان تيره رنگ مشاهده مىشود . در اينجا چشمه‌سارهايى بر سطح زمين ظاهر مىگردد يا جويهايى كه محصول برفهاى زمستانى است از كوهساران به دشت جارى مىشود . روستاييان از اين آبها تا آخرين قطره استفاده مىنمايند و هرگز نمىگذارند يك قطرهء آن از پيرامون دهات آنها خارج شود . از صدها كيلومتر مربع ، صحارى مهيب و مردابهاى

--> ( 1 ) . Calais بندرى است در فرانسه . ( 2 ) . Dover بندرى است در انگلستان .